8 kwietnia 2022

Wielkanocne przepisy w wersji fit

Od pokoleń na naszych stołach pojawiają się smakowite tradycyjne wielkanocne potrawy. Jakie jest ich znaczenie, skąd pochodzą, czy są obowiązkowe na naszym stole i jak je przygotować w mniej kalorycznej formie?

Biała kiełbasa przygotowywana z mięsa wieprzowego i o charakterystycznym jasnym kolorze, to obowiązkowa pozycja na liście tradycyjnych dań wielkanocnych. Na polskich stołach gości już od XVII wieku. To nie tylko dodatek do świątecznego żurku i święconki, ale osobna potrawa, która ma swoje honorowe miejsce na wielkanocnym stole. Może być gotowana, pieczona z cebulką i czosnkiem lub z jabłkami, a nawet zapiekana w cieście francuskim. Najlepiej smakuje na ciepło z chrzanem lub ćwikłą. 

Baranek wielkanocny jest jednym z najważniejszych symboli świąt Wielkiej Nocy, o bardzo głębokiej symbolice. 

W dawnych czasach święcono pieczonego baranka, dziś stawiamy na stole małe, cukrowe albo czekoladowe baranki lub większe figurki wykonane z ciasta, które tak uwielbiają nasze dzieci.

Symbol nowego życia, nieodłącznie związany z Wielkanocą. Podczas tych Świąt pojawiają się w wielu postaciach: gotowane, faszerowane, z sosem, w panierce, podane w zupie, dodane do sałatki, włożone do mięsa zamiast farszu. Jednak najważniejsze są pisanki, które święci się w Wielką Sobotę. Związany z nimi zwyczaj kolorowania, zdobienia i dekorowania to doskonały sposób na wspólne rodzinne przygotowanie się do Świąt i okazja do rozmowy i nadrobienia zaległości. Dzielenie się jajkiem z najbliższymi ma również metaforyczny wymiar. Oznacza umacnianie więzi, przekazywanie najlepszych życzeń. 

To z pewnością prawdziwy symbol świąt. Jego symbolika jest związana z Wielkim Postem. Słodkie ciasto, przygotowywane niemal w sposób rytualny, ma być nagrodą za wytrwanie w poście i za jego zakończenie.

Również inne ciasta, które pojawiają się na wielkanocnym stole, mają swoje szczególne miejsce w hierarchii potraw. Symbolizują kunszt i doskonałość, nieukształtowaną materię, która przemienia się w doskonałą formę.

Jak w takim razie nie wpaść w pułapki Świątecznego stołu? Oto kilka praktycznych rad jak „odchudzić” święta:

  • Bądź elastycznym – wszyscy wiemy, że święta bez pewnych potraw po prostu będą niekompletne, stanowią bowiem element tradycji. Nie każdy jednak pamięta, że nawet tradycja ulega pewnym modyfikacjom przez kolejne pokolenia, które próbują ją zachować. Dlatego warto zostać „elastycznym tradycjonalistą” i do rodzinnego przepisu na sałatkę jarzynową dodać jogurt grecki zamiast majonezu, a wielkanocną babkę posypać odrobiną cukru pudru zamiast obficie polewać ją lukrem. Drobne modyfikacje, które pozwolą nam jednocześnie zachować tradycję i nieco „odchudzić” nasze przepisy z pewnością są kompromisem godnym miana elastycznego tradycjonalisty.
  • Nie trać zdrowego rozsądku – przygotuj taką ilość potraw, którą jesteś w stanie zjeść przez pierwsze dwa dni świąt – taka kilkudniowa przerwa od diety z pewnością nie narobi tak wielkich szkód, jak cały tydzień dojadania resztek. 
  • Postaw na dobre produkty – obowiązkowym elementem wielkanocnego śniadania jest oczywiście jajko. Jest to jeden z najzdrowszych produktów spożywczych, możesz  jeść je z czystym sumieniem. Mity o konieczności ograniczania ilości spożywanych jaj już dawno zostały obalone, a jajko wreszcie doczekało się należnego mu szacunku – stanowi bowiem kompletne źródło aminokwasów egzogennych, bogate źródło jodu i selenu, magazyn lecytyny i choliny, witamin z grupy B, cynku, wapnia, fosforu.
  • Szukaj zdrowszych zamienników – bądź kreatywny i twórz nowe wersje starych przepisów, z użyciem zdrowszych zamienników produktów.
  • Zachowaj regularność spożywanych posiłków - zjedz wielkanocne śniadanie i daj żołądkowi trochę czasu, by sobie z nim poradził – przynajmniej do świątecznego obiadu .
  • Nie rezygnuj ze wszystkiego i nie pozwalaj sobie na wszystko – zasada złotego środka. Nie odmawiaj sobie kostki czekolady. Ale nie pozwól, by ilość zjedzonych łakoci przekroczyła granice zdrowego rozsądku. Panuj nad swoimi zachciankami – zaspokajaj je, ale nie daj im przejąć nad sobą kontroli. Kluczem jest umiar.

Polskie potrawy Wielkanocne są niezwykle różnorodne, interesujące i przede wszystkim smakowite. Stoją za nimi lata tradycji, dlatego nie warto unowocześniać ich na siłę.

Dietetyczny sernik

Składniki:

1 kg chudego twarogu na serniki 
180 g cukru brzozowego (można zastąpić cukrem trzcinowym)
5 jajek
3 łyżki zarodków pszennych + do podsypania blachy

  1. Wszystkie składniki: ser, cukier, jajka i zarodki umieść w misie miksera i krótko zmiksuj – tylko do połączenia składników. Tortownicę o średnicy 20-21 cm wysmaruj olejem i obsyp zarodkami. Masę serową wylej na blachę. Sernik przykryj szczelnie folią aluminiową.
  2. Wstaw do piekarnika nagrzanego do 180 stopni. Po 15 minutach zmniejsz temperaturę do 120 stopni i piecz jeszcze 90 minut. Po wystudzeniu sernik wstaw do lodówki na kilka godzin (najlepiej na cała noc). Dowolnie dekoruj: owocami lub ozdobami z marcepanu.

Mazurek owsiany

Składniki:

250 g płatków owsianych górskich 
50 g cukru brzozowego (można zastąpić trzcinowym)
4 jajka
50 g maki pełnoziarnistej 
1 łyżeczka proszku do pieczenia
50 ml mleka
3 łyżki pestek słonecznika

Polewa:

2 białka
150 dag cukru brzozowego

  1. Płatki owsiane zrumień na suchej patelni, dodaj cukier i wymieszaj, aż się rozpuści.
  2. W misce wymieszaj mąkę z proszkiem do pieczenia , dodaj płatki owsiane i słonecznik. Wymieszaj.
  3. W wysokim naczyniu wymieszaj widelcem jajka z mlekiem i wlej do miski  z płatkami. Wymieszaj dokładnie łyżką.
  4. Tortownicę wyłóż papierem do pieczenia. wyłóż masę owsianą, wyrównaj powierzchnie i wstaw do nagrzanego do 180 stopni piekarnika. Piecz około 40 minut na złoty kolor.
  5. Po upieczeniu dokładnie wystudź.
  6. Polewa: cukier dokładnie rozpuść w niewielkiej ilości gorącej wody (50 ml). Białka ubij mikserem na sztywna pianę i wlej powoli gorący syrop cukrowy cały czas ubijając. Miksuj aż do uzyskania jednolitej, kremowej polewy.
  7. Polewą pokryj ostudzone ciasto i dowolnie udekoruj.

Agnieszka Kisielewska-Żuławnik, dietetyk PZU Zdrowie