8 września 2021

Powrót dzieci do szkół i przedszkoli. Jak wzmocnić ich odporność?

Powrót dzieci do szkół i przedszkoli to dla wielu rodziców początek okresu przeziębień i infekcji. Mimo, że układ immunologiczny najintensywniej rozwija się w ciągu pierwszych trzech lat życia, to pełną dojrzałość osiąga około 12 roku życia. Szczególnie narażone na infekcje są dzieci, które pierwszy raz idą do żłobka czy przedszkola. Wiąże się to z kontaktem z drobnoustrojami, innymi niż te, na które dziecko zdążyło się już uodpornić w domu. Pierwsze pójście do przedszkola czy żłobka może być również źródłem stresu, który niekorzystnie wpływa na układ odpornościowy dziecka. 

Dlatego jeśli dziecko często choruje, infekcje przebiegają nietypowo czy rozwijają się poważne powikłania, należy skonsultować się z pediatrą. Pamiętajmy o tym, że zdecydowana większość infekcji górnych dróg oddechowych u dzieci powodowana jest przez wirusy, które nie są podatne na działanie antybiotyków. Antybiotykoterapia sprawdzi się w przypadku infekcji bakteryjnych. Częste infekcje dodatkowo osłabiają układ odpornościowy. Dlatego należy zwrócić szczególną uwagę na dietę, preparaty wspomagające odporność dziecka czy szczepienia. 

Aby wzmocnić odporność dziecka, należy zadbać o podstawowe elementy takie jak dieta, aktywność fizyczna czy higiena odpoczynku i snu. 

Dieta 

Podstawą budowania naturalnej odporności u każdego człowieka jest zróżnicowana dieta, bogata w witaminy A,C,E oraz cynk i selen. W dziecięcym menu nie może zabraknąć dużej ilości warzyw (zwłaszcza pomidorów, szpinaku, marchewki, dyni, jarmużu, brokułów) czy produktów pełnoziarnistych (kasze, mąki). Podczas przygotowywania posiłków warto dodawać czosnek, cebulę, cykorię i por czyli źródła naturalnych prebiotyków. Ważne, by dziecko spożywało posiłki regularnie, najlepiej o stałych porach oraz przyjmowało regularnie płyny – drogi oddechowe będą nawilżone, dzięki czemu bakterie i wirusy trudniej przenikają do organizmu. Najlepiej pić wodę lub herbatę owocową (może być z dodatkiem miodu, czy soku z malin). Doskonałym źródłem witamin są również soki owocowe i warzywne. 

Termoregulacja

Dziecko powinno być ubrane ciepło, lecz nie powinno się przegrzewać. Należy pamiętać także o odpowiednim obuwiu, aby dziecku było ciepło i sucho w stopy. Większe dziecko warto zapytać co jakiś czas, czy nie jest mu zimno lub za ciepło. Dziecko powinno przebywać w pomieszczeniach z temperaturą około 19⁰C - 22⁰C. Nie należy zapominać o regularnym wietrzeniu pomieszczeń oraz nawilżaniu powietrza (można to zrobić za pomocą mokrych ręczników lub elektrycznych nawilżaczy). 

Dziecko powinno przebywać codziennie na świeżym powietrzu. Jeśli pogoda sprzyja, warto korzystać z placów zabaw czy wybrać się na spacer. Spędzanie czasu na świeżym powietrzu nawet w chłodne i zimne dni jest potrzebne w celu wzmocnienia odporności. Hartując organizm sprawiamy, że lepiej będzie sobie radził podczas chłodniejszych dni.

Odpowiednia higiena

Należy uczyć dzieci częstego mycia rąk, niewkładania brudnych rąk lub przedmiotów do buzi. Dbając o podstawowe zasady higieny, dziecko znacznie zmniejsza ryzyko roznoszenia drobnoustrojów.

Suplementy diety wspomagające odporność 

Należy pamiętać, że przed podaniem jakichkolwiek preparatów dziecku należy skonsultować się z pediatrą. Na rynku jest dostępnych wiele preparatów wspierających odporność. Należą do nich:

  • Preparaty zawierające kwasy omega-3 (pozyskiwane z alg morskich i ryb) wspierające układ odpornościowy w walce z infekcjami oraz zwalczające stany zapalne w organizmie. Zalecana dawka dla niemowląt i dzieci do 2. roku życia wynosi co najmniej 100 mg DHA na dobę. W przypadku starszych dzieci zaleca się zwiększenie dziennego spożycia DHA nawet do około 250 mg.
  • Preparaty zawierające witaminę D3 wspierającą zwalczanie bakterii i wirusów w organizmie. Dawka dla niemowląt, które nie ukończyły 6. miesiąca życia wynosi 400 IU dziennie. Rocznym dzieciom zaleca się przyjmowanie od 400 do 600 IU witaminy D3 na dobę. Powyżej pierwszego roku życia zalecana dawka dzienna wit. D3 to 600 - 1000 j.m.
  • Probiotyki czyli bakterie jelitowe (Lactobacillus rhamnosus GG i Saccharomyces boulardii). Dzięki wzmacnianiu nabłonka jelit i jego uszczelnianiu nie pozwalają na przedostanie się bakterii czy wirusów do krwi, a w rezultacie blokują pojawienie się infekcji. 

Szczepienia

Szczepionki są to zawiesiny zawierające w swoim składzie fragmenty drobnoustrojów wywołujących choroby. W kontakcie z nimi układ immunologiczny dziecka wytwarza mechanizmy obronne. Małym dzieciom często podaje się szczepionki przeciwko pneumokokom, meningokokom oraz przeciw grypie. Warto sprawdzić kalendarz szczepień obowiązkowych oraz zalecanych dla poszczególnych grup wiekowych.

Dr n. o zdr. Mariola Borowska
Rzecznik Zdrowia PZU