2 maja 2022

Dlaczego ważny jest odpoczynek?

Okazuje się, że najwięcej czasu tracimy gdy próbujemy zmusić się do działania, pomimo odczuwanego zmęczenia lub potrzeby odpoczynku. Wówczas poczucie zmęczenia pogłębia się, a my jesteśmy bardziej narażeni na błędy czy spowolnienie. Nasza produktywność i wydajność – odwrotnie do tego co chcielibyśmy osiągnąć - znacząco spada. Ze względu na przekonanie, że tylko ciężka praca prowadzi do sukcesu, nie zdajemy sobie sprawy z dużej potrzeby organizmu do odpoczynku. Na efekty naszej pracy składa się przede wszystkim równowaga w naszym życiu, a więc odpowiednia ilość pracy oraz czas na regenerację.

Spróbuj pomyśleć o swojej energii jako o pewnym konkretnym zasobie, który posiadasz. Do regeneracji wymaga on odpowiedniej ilości czasu, a przede wszystkim sprzyjających warunków. Uświadom sobie, że jeśli nie zadbasz o siebie, to z kreatywności, silnej woli, skupienia i wytrwałości nici. Uwierz, że niekiedy relaks to najlepsza inwestycja w Twoje dobre samopoczucie oraz lepszą skuteczność w działaniu.

  1. Zastanów się jakie aktywności dają Ci radość, satysfakcję czy przyjemność. Pamiętaj, że te czynności nie mogą wymagać styczności z elektroniką. Skup się na tych czynnościach. Staraj się je wykonywać codziennie. Ważne jest, aby w ciągu dnia znaleźć czas dla siebie.
  2. Zadbaj o prawidłową dietę. Pamiętaj o spożywaniu odpowiedniej ilości warzyw i owoców oraz o piciu wody. Warto włączyć do codziennego menu sałatki czy zupy, a ograniczyć spożywanie mięsa i tłuszczy pochodzenia zwierzęcego. Wiele badań potwierdza, że nadmierne spożywanie nabiału oraz mięsa, to główne przyczyny występowania chorób układu krwionośnego.
  3. Codziennie dbaj o ruch. Pamiętaj, że musi być dostosowany do Twojego wieku, płci czy kondycji fizycznej.
  4. Zadbaj o prawidłowy, dobry sen. Śpij nie mniej niż 6 godzin dziennie. Badania pokazują, że regularny sen krótszy niż 6 godzin i dłuższy niż 8 przyczynia się do skrócenia życia. Na dobry sen wpływa nie tylko ilość przespanych godzin a także to, jaki i kiedy zjadasz ostatni posiłek, czy co robisz na godzinę przed snem. Pamiętaj o wietrzeniu sypialni.
  5. Pamiętaj o spotkaniach z ludźmi. Interakcje z innymi ludźmi rozwijają, powodują emocje, skłaniają do refleksji. Pozwalają zaczerpnąć inspiracji do działania.
  6. Dbaj o relacje ze sobą. Naucz się być ze sobą w ciszy, bez telewizora i radia w tle. Naucz się uważności, słuchania tego co dzieje się w Twoim ciele, umyśle i w emocjach.
  7. Czasami pozwól sobie na chwilę lenistwa.
  8. Zaplanuj czas dla siebie. To taki czas, którego nie spędzasz z rodziną, nie przeznaczasz na realizację zadań i obowiązków wobec bliskich.

Nawet to, że mamy czas wolny, wcale jeszcze nie oznacza, że w pełni odpoczywamy. Dlatego należy pamiętać o kilku prostych zasadach:

  • Odpoczynek jest tak samo ważny, jak praca, nauka czy inne aktywności.
  • Masz prawo odpoczywać nawet jeśli nie zrealizowałeś wszystkich zadań zapisanych tego dnia na liście to-do, a najlepiej jeśli czas na relaks wpiszesz na taką listę. Czas poświęcony na odciążenie umysłu i odzyskanie sił nie jest zmarnowany. To inwestycja, która może się zwrócić w postaci zwiększonej efektywności pracy i kreatywności.
  • Każdy organizm potrzebuje regeneracji. Im nasz organizm jest starszy i bardziej obciążony, tym więcej czasu potrzebuje na regenerację.
  • Występują dwa rodzaje zmęczenia: zmęczenie fizyczne (czyli zmęczenie mięśni wysiłkiem fizycznym) oraz zmęczenie psychiczne. Dlatego zarówno nasze ciało, jak i umysł potrzebują odpoczynku i regeneracji.
  • Odpoczynek to nie lenistwo. Odpoczynek to przerwa od aktywności fizycznej lub psychicznej, która pozwala odzyskać siły, lub czas poświęcony na pozbywanie się zmęczenia, zwykle poprzez robienie tego, co sprawia przyjemność.
  • Odpoczynek pozwala nie tylko zrelaksować się, ale także usunąć zmęczenie zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Ponadto prowadzi do utrzymania dużej wydajności, kreatywnego działania oraz budowania relacji z bliskimi. Odpoczynek jest też czasem, w którym możemy spotkać i poznać samego siebie.
  • To, jak odpoczywamy i ile czasu potrzebujemy na efektywny wypoczynek, zależy od indywidualnych potrzeb. Oprócz codziennego krótkiego odpoczynku i relaksu w weekend, dodatkowym momentem ładowania baterii powinien być dłuższy urlop trwający minimum 8-10 dni.
  • Każdy musi sam zdecydować, jaką formę wypoczynku preferuje( aktywność fizyczna, relaks, hobby, spotkania z bliskimi, rozrywka).

Przedstawiamy wam ćwiczenie świadomej uważności czyli mindfulness, które pozwala na samopoznanie, poszerzenie własnej świadomości, poznania emocji i odczuć, rozwój osobisty, pokonanie schematycznych, nawykowych zachowań i reakcji oraz ich transformację na takie, które będą działać na naszą korzyść.

  1. Zauważ jak Twoje myśli przychodzą i jak odchodzą, podążaj za nimi.
  2. Obserwuj swoje myśli, nie jako coś rzeczywistego, a jako konstrukt stworzony przez umysł. Bardzo często myśli wywołują określone emocje, dlatego tak łatwo uwierzyć nam w ich prawdziwość. Obserwując myśli z dystansem, jak konstrukt umysłu, masz szansę na zauważanie czy są one rzeczywiste czy nie. Wtedy możesz zdecydować co z taką myślą zrobić.
  3. Zapisz wszystkie pojawiające się myśli (najlepiej ręcznie, nie w komputerze czy telefonie). To pozwoli Ci zobaczyć ile ich jest, bez zbędnego przytłoczenia emocjonalnego.
  4. Zadaj sobie kilka pytań, do każdej wypisanej myli:
  • czy ta myśl, pojawiła się w mojej głowie automatycznie?
  • czy ta myśl, jest zgodna z faktami?
  • czy w tej myśli jest coś, co mogę zakwestionować?
  • jaka byłaby ta myśl, gdym miała/miał lepszy nastrój?
  • jakie znaczenie będzie dla mnie mała ta myśl za 7 lat?

Wykonaj całe to ćwiczenie, a po jego kończeniu, zapisz na kartce, jak się teraz czujesz – co się zmieniło. Być może czujesz mniej emocji, a może są one mniej natężone?

Dzięki temu ćwiczeniu możesz poszerzyć świadomość swoich emocji, pozbyć się schematycznych, nawykowych zachowań i odstresować się.

dr n. o zdr. Mariola Borowska, Rzecznik Zdrowia PZU